SİNİR DOKU

Sinir Doku
Sinir doku nöron adı verilen sinir hücrelerinden oluşmuştur. Nöronlar, canlının içinden ve dışından aldığı uyarıları merkezi sinir sistemine taşırlar. Merkezi sinir sisteminde değerlendirilen mesajlar ilgili organlara yine sinir hücreleriyle götürülerek cevaba dönüştürülür.
Sinir hücreleri, hücre gövdesi ile bu gövdeden çıkan uzun ve kısa uzantılardan meydana gelmiştir.

Gövde
Hücre çekirdeği, sitoplazma ve organellerin çoğunun bulunduğu yerdir. Nöron gövdesi çoğunlukla merkezi sinir sisteminin içinde veya yakınında bulunur. Sinir gövdesinde mitokondri, golgi aygıtı, nissi granülleri ve nörofibriller bulunur.

Dentrit
Hücre gövdesinden çıkan çok sayıda, kısa ve ince olan uzantılardır. Dentritler sinir hücresine gelen uyarıları alarak sinir hücresinin gövdesine iletilirler.

Akson
Hücre gövdesinden çıkan az sayıda, uzun ve kalın olan uzantılara denir. Hücre gövdesinden gelen uyartıları alarak bir sonraki yapıya (sinir hücresinin dentriti veya tepki organı) iletir. Sinir hücresindeki uyartının iletim yönü dentritten aksona doğrudur.Aksonların çevresi bazı sinir hücrelerinde miyelin kılıf ile sarılmıştır. Miyelin kılıf merkezi sinir sistemi (beyin ile omurilik) ve iskelet kaslarına ait sinirlerde bulunur. Aksonu saran miyelin kılıf sürekli değil parça parça olarak bulunur. Parçaların arasında boşluğa ranvier boğum denir. Ranvier boğumlar impuls iletimini hızlandırır. Miyelin kılıfın üzerini schwan kını örter.
Miyelin kılıf yağ yapısında olup schwan hücreleri tarafından oluşturulur. Miyelin kılıf, merkezi sinir sistemi ve somatik sinirlerin yapısında bulunur. Otonom sinirlerin yapısında miyelin kılıf bulunmaz. İmpuls iletimi, miyelinli nöronlarda 120 m/saniye, miyelinsiz nöronlarda ise 12m/saniye hızla sağlanır.
Sinir dokuda sinir hücrelerinden başka nöroglla denen yardımcı hücreler de bulunur. Bu hücreler sinir hücrelerine destek olma, onları besleme ve koruyucu kılıf oluşturma gibi görevleri yaparlar.
Sinir hücrelerinin bölünmesi embriyo döneminin 7. ayına kadar devam eder. Daha sonra bölünme özelliklerini kaybederler. Sinir hücreleri farklılaşma sırasında sentrozomlarını kaybederler. Bu nedenle sinir hücreleri ömür boyu bölünmeden canlı kalır. Sinir hücreleri bireyin büyüme ve gelişme süresinde boyca büyüme gösterir.
İki sinir hücresinin temas etme noktasında sinaps denilen boşluklarda uyartının kimyasal yolla yapıldığı yerler vardır. Sinapslar genelde bir sinir hücresinin aksonu ile diğer sinir hücresinin dentriti arasında olur. Akson ile salgı bezi veya kas gibi tepki organı arasında da sinaps olur. Bu sinaps bölgelerindeki nöronlardan uyartının başka bir yapıya iletilmesini sağlayan nörontransmitter (aracı) maddeler salgılanır. Sinaps boşluklarına, akson ucundan salgılanan nörontransmitter maddeler, diğer nöronun dentritlerini uyararak impuls iletimi sağlanmış olur.
Sinir dokusu vücut bütünlüğünün korunmasını ve sistemler arasındaki işbirliğini sağlar.

KAYNAK: Fem yayınları

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>