SIFAT-FİİLLER(ORTAÇLAR)

Sıfat-Fiiller(Ortaçlar)
Eylem tabanlarına çeşitli ekler getirilerek oluşturulan fiil anlamlı (iş,oluş,kılış,hareket bildiren) sıfat görevli sözcüklerdir.
Sıfat – fiiller eylem tabanlarına ”-an,-en, -ası, -esi, -dık, -dik…, -ecek, -acak, -mış, -miş…, -er, -ar… -mez, -maz” ekleri getirilerek oluşturulur.
-en/-an               : Yürüyen merdiven
-ası/-esi              : Yıkılası dünya
-ecek/-acak        : Akacak kan
-mez/-maz          : Görünmez kaza
-er/-ar                 : Koşar adım
-mış/-miş            : Kırılmış odun
– dık/-dik             : Tanıdık çocuk
Yukarıda altı çizili sözcükler, kendilerinden sonra gelen adların sıfatıdır. Ayrıca fiil anlamlı sözcüklerdir.

UYARI:
⇒  
Fiillerden türeyen her sıfat, sıfat-fiil değildir. Sıfat-fiil sayılabilmeleri için fiil anlamlarını sürdürmeleri gerekir.
       Açılan kapı            Açık kapı
       sıfat-fiil                  sıfat
       Seçilmiş karpuz    Seçkin insan
       Sıfat-fiil                  sıfat
⇒   Sıfat – fiil ekleriyle türetildikleri halde eylem anlamlarını yitirmiş, ad olarak kullanılan sözcükler vardır:
      Çekecek
      Çağlayan
      İçecek(içki…)
      Yakacak
⇒  Sıfat-fiiller de öteki sıfatlar gibi adlaştırılarak kullanılabilir:
      Gelen    gideni    aratır.
Adlaşmış  sıfat-fiil
      Gelen adam giden adamı aratır.
    Sıfat-fiil   Ad  Sıfat-fiil   Ad
Alışmış kudurmuştan beterdir.
     Adlaşmış    Adlaşmış
      sıfat-fiil      sıfat-fiil

Kaynak: Final Yayınları Konu Anlatımlı ÖSS Kitabı (Syf:165,166)

Twitter    Facebook

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>