KENTLEŞME VE KONUT POLİTİKALARI 3. ÜNİTE ÖZETİ

KENTLEŞME VE KONUT POLİTİKALARI

MEGAPOLİS KENT: Metropolis Şekilde gelişen büyük kentin fiziki sınırlar açısından genişleyerek sosyo-ekonomik ve kültürel etkilerini ülke sınırları dışına kadar götürebilen kentlere denir.
BÜYÜKŞEHİR: Genel anlamda nüfusun yoğun olduğu ve ekonomik sosyal ve yönetim açısından o bölgenin merkezi durumunda bulunan merkezi kent veya kentlerin oluşturdukları birime BÜYÜKŞEHİR denir.
COUNTY: Amerika Birleşik Devletlerinde standart büyükşehir alanı idari birimi olan merkezi bir kent veya kentlerden oluşan alana COUNTY denir.
NOT: Amerika Birleşik Devletlerinde Standart büyükşehir alanının 50.000 nüfusa sahip en az bir merkezi kenti kapsaması gerekir.
NOT: Standart Metropolitan İstatistik Alanında bitişik COUNTY işçilerin %75’inin tarım dışı alanlardaki işlerde çalışması gerekir.

İNGİLTERE DE BÜYÜK ŞEHİR ALANLARI KAVRAMI

-Standart metropolitan çalışma alanları: İngiltere de 20.000 veya daha fazla işçinin yaşadığı tek bir ideal bölgede veya bir acrede 5 veya daha fazla işçinin yaşadığı bitişiği idari bölgelerden meydana gelir.
-Metropolitan çalışma alanları: İngiltere de tanımlanan ve uygulanan metropolitan alan kavramının ABD de kabul edilen kavramdan en önemli farkı SMLA ve MELA ların belirli bir zaman esas alınarak belirlenmiş olmasıdır. ABD de SMLA, nüfus sayımından sayımına değişen bir yapıya sahiptir.

DÜNYADAKİ METROPOLİTAN BÖLGELER İSİMLİ ESER

Dünya üzerindeki büyük şehir alanlarının giderek artması karşısında bunlar arasındaki karşılaştırmayı kolaylaştırmak üzere buraların özelliklerini belirleme yolundaki çalışmalardır.

BÜYÜKŞEHİRLERİN GELİŞMESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

1-Coğrafi faktörler
2-Demogafik faktörler
3-Ekonomik faktörler
4-Hukuki faktörler

GELİŞMİŞ ÜLKELERİN BÜYÜK ŞEHİRLERİNİN NÜFUS ARTIŞININ SEBEPLERİ

1-Tarım kesiminin az işçiye ihtiyaç duyması
2-Burada yaşayanların büyük yerleşme alanlarına göç etmeleri
3-Kentlerde doğum oranlarının yüksek olması

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDEKİ BÜYÜK YERLEŞME ALANLARININ OLUŞUM NEDENLERİ

Gelişmekte olan ülkelerdeki büyük yerleşme alanları kırsal alanlardaki nüfus fazlalığı ve burada yaşayanların kentlerde daha iyi çalışma alanları bulabileceği düşüncesi ile kentlere göç etmelerinden kaynaklanır.
NOT: Büyükşehir alanlarında nüfus toplanmasına sebep olan kamu hizmetlerinin başlıcaları konut, ulaşım, sağlığı koruma, eğitim, kültür ve diğer sosyal hizmetlerdir.
ÇEVREKENT: Merkezi bir kent etrafında oluşturulan ve daha küçük sayıda nüfusu barındıran kentlere denir. NOT: Büyükşehir alanı olarak isimlendirilen yerleşim alanlarının ortaya çıkmasının başlıca nedeni konut politikalarının çeşitli düzeydeki otoritelerinin denetimi altında ve kent merkezinden dışa doğru genişleyen bir biçimde uygulanmasıdır. BÜYÜKŞEHiR ULAŞIM HiZMETLERi Ulaşım araçlarının nitelik ve niceliğinde kaydedilen ilerlemeler kişisel ve toplu şekilde hareketliliği artırmak suretiyle kentleşmeyi hızlandırmıştır. Kentleşmeye paralel olarak, giderek artan bir oranda duyulan tolu taşıma ihtiyacının kamu hizmeti olarak mahalli ve merkezi otoriteler tarafından yürütülmesi zorunlu olmuştur. Toplu taşımacılıkla ilgili harcamalar özelikle büyük yerleşim alanlarında mahalli otoritelerinin bütçelerinde önemli miktarlara ulaşmıştır.

SAĞLIK HİZMETLERİNİN KAPSAMI:
Yürütülen sağlık hizmetlerinin kapsamında kanalizasyon şebekesinin yapımı, içecek suyun temini, caddelerin temizliği, çöplerin toplanıp yok edilmesi ve gıda maddesi üretim ve satış yerlerinin denetimi girer.

SANAYİ TOPLANMASI:
Özellikle kentlerin dış ekonomik görevi devreye girince buralarda devamlı bir sanayi toplanmasının başladığı görülür.

PLANLAMA:
Genellikle belirli bir faaliyeti, yürütme sırasında değil daha önceden kararlaştırmaya, başka bir deyimle gelecekte yapılması düşünülen bir tasarının daha önceden belirtilen analizine PLANLAMA denir.

FİZİKİ PLANCILAR:
Nazım plan, Bölgeleme(zoning)ve çeşitli konut sorunlarıyla ilgili çalışmalar yaparlar.
SOSYAL PLANCILAR: Sağlık ve sosyal yardım hizmetleri, eğitim hizmetleri ve toplumu ilgilendiren diğer hizmetlerle ilgili konuların planlamasıyla uğraşırlar.

BÜYÜKŞEHİR ALAN PLANLAMASI:
Belirli bir bölgenin fiziki, iktisadi ve sosyal açılardan uzun süreli esnek, geniş kapsamlı ve gelişmelere uyabilen nazım planlarla planlanmasıdır.
BÜYÜKŞEHİR ALAN PLANLAMASI DÖRT EVREDE YAPILIR
1-Araştırma
2-Amaç belirlemesi
3-Planın hazırlanması
4-Uygulama
ALAN PLANINI GELİŞTİRECEK ARAÇLAR
-Bölgeleme(zoning)
-Parselleme düzenlemeleri(subdivision regulations)
-Ana gelişme programları (capital improvement program)
BÖLGELEME: Belirli bir bölgedeki binaların yapılış ve kullanılış amaçlarının, boş arazilerin değerlendirilmesi gibi konuların denetlenmesi yollarının başında bölgeleme gelir.

BÖLGELEME SINIRLANDIRILMALARI KISITLAMALARININ İLGİLİ OLDUĞU ALANLAR

-Binanın, yüksekliği, kat adedi, büyüklüğü ve eklentileri
-Bina ve eklentilerinin yapılacağı arazi parçasının en fazla miktarı
-Cadde ve diğer binalarla arada bırakılacak mesafe
-Yapılan binanın kullanılış ve amacı dolayısıyla belirli alanlarda yapılması

PARSELLEME:
Bölgelemenin, daha ayrıntılı biçimde belirtilmesine PARSELLEME denir.
PARSELLEME DÜZENLEMELERİ: Bölgelemenin daha ayrıntılı bir şekilde belirtilmesidir. Özellikle bölgeleme, arazi parçası ve onun üzerinde ki binanın belirli amaçlar doğrultusunda kullanılmasını ve yapılmasını hedef almıştır.

ANA GELİŞME PROGRAMLARI:
Mevcut ve gelecekteki kamu ihtiyaçlarını karşılamak ve için hazırlanmış bulunan büyükşehir alan planlarının uygulaması olmak üzere ilgili bölgelerdeki kamu yatırımlarının sırasını gösteren belgelere Ana Gelişme Programları adı verilir.
NOT: Büyükşehir alanları için yapılan planların özellikleri göz önünde tutulmak suretiyle bunların;
-Bölgenin çeşitli kaynakları için
-Bölgedeki kamu hizmetleri için
-Belirli bir coğrafi bölge için
-Belirli bir zaman süresi için hazırlandıkları söylenebilir.

SOSYAL PLAN:
Planlamanın yapıldığı bölgede yaşayanların eğitim, iş, sağlık ve sosyal yönlerden ortaya çıkan çeşitli sorunlarına çözüm bulmak amacı güden planlara denir.

BÖLGELEME KOMİSYONU
Komisyon üyeleri, kent meclisi ve belediye başkanının görev süresinin bitmesinden önce görevden hiçbir şekilde alınamazlar. Bu komisyonlar sadece kent yönetiminin faaliyetlerini planlamakla kalmazlar aynı zamanda kent sınırları içerisinde faaliyette bulunan ve genel kalkınma planlarını bu faaliyetleri dolayısıyla ilgilendiren özel amaçlı mahalli otoriterlerin ve kamu teşebbüslerinin de işleyiş ve çalışmalarını planlarlar.

BÜYÜKŞEHİR ALAN PLANLAMASI EVRELERİ 
-Bilgi toplama evresi
-Amaç belirlenmesi evresi
-Planın formüle edilmesi evresi
-Planın uygulanması evresi
-Planın değerlendirilmesi evresi


NOT: Büyükşehir alan planları içinde mali kaynaklar; –
Vergiler ve harçlar
-Yönetimin sahip olduğu kuruluşların karları
-Kamu mallarının kiralanması sonucu elde edilen gelirler.
NOT: Büyükşehir alan planları 4-5 yıllık süreleri kapsar.

Kaynak: NorFuLL Paylaşım Mekanı|www.norfulpaylasim.com

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>