KENTLEŞME VE KONUT POLİTİKALARI 2. ÜNİTE ÖZETİ

KENTLEŞME VE KONUT POLİTİKALARI

KENTLEŞMENİN ETKİLERİ
1-Kalabalıklaşma maliyeti
2-Kira ve arsa fiyatlarındaki artış
3-Gecekondulaşma
4-Maliyetlerin artışı
5-Daha fazla yaşam alanı sağlama
6-Enerji etkinliğinin yükselmesi
7-Etkili katı artık yönetim sistemi
8-Daha iyi sosyal olanaklar

Kentleşmenin Getirmiş olduğu Olumsuz Etkiler
-Kentleşme ile kentlerdeki yoğun nüfusun sebep olduğu kalabalıklaşma maliyeti ihmal edilemez bir düzeye ulaşmaktadır.
-Yoğun nüfusun sebep olduğu konut krizi kira fiyatlarını artırmanın yanında arsa spekülasyonuna da sebebiyet vermektedir.
-Kentsel gelişme çeşitli açılardan enerjide etkinliğin artmasına sebep olabilir.
-Gecekondulaşma
-Maliyetlerin artışı Kentleşmenin Getirmiş olduğu Olumlu Etkiler:
-Daha fazla yaşam alanı sağlama
-Enerji etkinliğinin yükselmesi
-Etkili katı artık yönetim sistemi
-Daha iyi sosyal olanaklar

Kentleşmenin Getirmiş olduğu Olumsuz Etkiler
-Kentleşme ile kentlerdeki yoğun nüfusun sebep olduğu kalabalıklaşma maliyeti ihmal edilemez bir düzeye ulaşmaktadır.
-Yoğun nüfusun sebep olduğu konut krizi kira fiyatlarını artırmanın yanında arsa spekülasyonuna da sebebiyet vermektedir.
-Kentsel gelişme çeşitli açılardan enerjide etkinliğin artmasına sebep olabilir.
-Gecekondulaşma
-Maliyetlerin artışı
Kentleşmenin Getirmiş olduğu Olumlu Etkiler:
-Daha fazla yaşam alanı sağlama
-Enerji etkinliğinin yükselmesi
-Etkili katı artık yönetim sistemi
-Daha iyi sosyal olanaklar

KENTLEŞMENİN FAYDALARI
-Eğitim seviyesinin yükselmesi -Kentsel alanlarda doğum oranları kırsal alanlardan daha düşüktür.
-Kentsel alanlarda doğum oranlarının düşük olması nüfus artışının neden olduğu çevresel bozulmaları azaltan bir etmendir.
-Kentlerde ailelere sunulan aile planlaması eğitimleri kırsal alanlara göre daha fazladır.
-Kentleşme bireylere daha iyi iş bulma olanakları sağlar.
-Kentler daha iyi sağlık hizmeti ve daha iyi sosyal yaşam sağlar.
NOT: Kentleşme ile ortaya çıkan trafik sorunun da çözümü bireyleri toplu taşımaya yönlendirmektir.
GECEKONDULAŞMA: Kentlerdeki gelişigüzel büyümenin sebep olduğu gecekondulaşma sorunu kentin estetik görünümünü yitirmesine sebep olmakta ve dolayısıyla kentin turistlik önemini yitirmesine neden olmaktadır.
ÇEVRE KİRLİLİĞİ: İnsanların her türlü faaliyetleri sonucu suda, toprakta ve havada meydana gelen olumsuz gelişmelerle okolojik dengenin bozulması ve böylece ortaya çıkan kötü koku, zehirlilik, radyasyon, gürültü, hava kirliliği ve arzu edilmeyen diğer sonuçlar.
KENTLEŞMENİN ÇEVRE ÜZERİNDEKİ TAHRİBATI
-Doğal yaşam alanlarının yerleşim alanlarına dönüşmesi
-Aşırı doğal kaynak çıkarımı ve tüketimi
-Atıkların dünya tabakaları üzerindeki etkisi
Not:
– Doğal yaşam alanlarının yerleşim alanlarına dönüşmesi kentleşmenin çevre üzerindeki tahribatının örneklerinden biridir.
-Bunun sonucunda plansız yapılan bir kentleşme hareketi sonunda verimli tarım arazileri yerleşim alanlarına dönüştürülmekte zaten kıt olan tarım arazilerinin israfına yol açmaktadır.

PLANLAMA:
Gelecekte gerçekleştirilecek faaliyetlerle ilgili çeşitli alternatiflerin belirlenmesi ve bu alternatifler arasında seçim yapılmasını gerektiren kararlar sistemidir.

KLASİK KENTCİLİK GÖRÜŞÜ PLANLAMA EVRELERİ 

-Bilgi toplama
-Planı hazırlama
-Planı uygulama

KAPSAMLI KENT PLANLAMASI: Kentin fiziki gelişmesini önemli ölçüde etkileyen faktörleri dikkate alarak gelecekte ulaşılacak olan boyutlara ilgili hedefleri tespit eden planlama faaliyetidir.
NAZIM PLAN: Özellikle planlama faaliyeti sonucunda ortaya çıkan nazım plan, statik olarak mevcut durumu tespit ettiği gibi sadece fiziki planlama ile uğraşır ve sosyo- ekonomik sorunları ihmal eder.
NOT: Kapsamlı kent planlamasının, klasik nazım plandan farkı sosyo-ekonomik sorunları da dikkate almasıdır.
SİSTEM: Düzenli olarak birbirlerini etkileyen ve birbirlerine bağımlı birimlerden oluşan grubun meydana getirdiği uyumlu bütüne denir.

KENT SİSTEMİNDE ALT SİSTEMLER
-İdari sistem
-Sosyal sistem
-Ekonomik sistem
-Fiziki sistem
SİSTEM YAKLAŞIMININ İLGİLENDİĞİ ALANLAR
Kent sistemi içerisindeki, nüfus, arazi kullanışı, ulaşım, enerji, alt yapı sistemleri, sistem yaklaşımının özellikle ilgilendiği konulardır.

SİSTEM YAKLAŞIMININ TEMEL ÖZELLİĞİ
Sistem yaklaşımının ısrarlı olduğu nokta kent planlamasında ulaşılmak istenen hedeflerin açıkça formüle edilmesidir. Diğer bir değişle hedeflerin belirlenmesinde özele ve ayrıntılara inmek sistem yaklaşımının temel özelliğidir.

SİSTEM YAKLAŞIMI KENT PLANLAMASINDA KULLANILMASININ DAYANDIĞI SEBEPLER ŞU ŞEKİLDE
SIRALANABİLİR;
-Gelişmekte olan ülkelerde kentlerle ilgili gelişmeler, merkezi otorite tarafından yapılan yatırımlar ve verilen kararlara dayandığı için sistem- alt sistem yaklaşımı en uygun çözümdür.
-Kent planlaması fonksiyonu kentlerin uzun dönemler içerisindeki gelişmesi yerine kısa dönemli konuların programlanmasını da kapsayacak Şekle dönüşmektedirler.
-Kentçilik, fiziki plan çizimi haricinde iktisadi, sosyal, kültürel ve siyasi değişkenlerin etkisindedir.
-Kentçilikle ilgili politika belirleme sorunlarında, yeni çözümleme tekniklerinin geliştirilmesi kent planlamasına sistem kavramına dahil edilmiştir.

FİZİKİ BİLGİ TOPLAMA: Kentin coğrafi durumu, tabiat şartları, arazi durumu, yolları, binaları, mimari özellikleri fiziki açıdan bilgi toplama konularıdır.
EKONOMİK AÇIDAN BİLGİ TOPLAMA: Kentteki iş yerleri, meslek grupları, gelir grupları, çalışma şartları, vergi kaynakları, ekonomik açıdan bilgi toplama konularıdır.
SOSYAL AÇIDAN BİLGİ TOPLAMA: Kentin nüfus bileşimi, sağlık hizmetleri, konut ve kira durumu, kültürel hizmetler ve çeşitli suçluluk eğilimleri sosyal açıdan bilgi toplama konularıdır.
HUKUKİ AÇIDAN BİLGİ TOPLAMA: Kentin bulunduğu coğrafi bölge dolayısıyla veya bizzat kentin kendisi için yürürlüğe konulan, mevzuat, imar mevzuatı gibi konular hukuki bilgi toplama konularıdır.
MALİ AÇIDAN BİLGİ TOPLAMA: Kentteki taşınmaz malların vergi kaynağı olmak açısından çeşitli yönlerden incelenmeleri veya kentlerin gelişme şekillerinin mali yönden etkilenmeleri için gerekli bilgiler mali açıdan bilgi toplama konularıdır.
PLANIN İÇERİĞİ:
-Çeşitli amaçlar için ayrılan imar bölgelerini
-Ulaştırma sistemlerini ve kamuya ait bina ve alanları
-Alt yapı tesislerini
-Sosyal ve kültürel ihtiyaçların karşılanacağı yerleri göstermesidir.
NOT: Hazırlanan planların kesinleşmesi için genellikle TASDİK edilmesi gerekir.
NOT: Osmanlı İmparatorluğunun ilk imar mevzuatı olan EBNİYE NİZAMNAMESİ 1848 yılında çıkarılmıştır.
EBNİYE KANUNU: Belediyelerin imar faaliyetleri ile ilgili düzenlemelerde yer verdiği gibi imara yeni açılacak arazilerin sahiplerinin mükellefiyetlerini de belirten Osmanlı İmparatorluğunun ilk imar kanunu EBNİYE KANUNUDUR. 1882 tarihinde çıkarılmıştır.
NOT: Osmanlı İmparatorluğunda özellikle İstanbul’un imarı işi ile uğraşmak için şehremaneti, İntizam-ı şehir komisyonu, Islahat-ı Turuk komisyonu gibi çeşitli, komisyonlar kurulmuştur.
PLANSIZ DÖNEM: Cumhuriyetin ilanından sonra kent planlamasında Plansız dönem 1923-1928 ‘dir.

İMARA PLANI HAZIRLAMASININ ZORUNLU OLDUĞU DÖNEM: 1928-1956 dönemi imar planı hazırlamasının zorunlu olduğu ve bütün belediyelerin imar faaliyetlerini yönlendirmek için imar planlarını yapmak durumunda oldukları dönemdir.
NOT: Ankara şehri imar Müdürlüğü 28 Mayıs 1928 tarihinde kurulmuştur.
BELEDİYELERE İMAR PLANI YAPMA ZORUNLULUĞU; 9310 tarihinde yayınlanan Belediyeler kanunu ile bütün belediyeler Ġmar Planı yapmak zorunluluğu getirilmiştir.
BELEDİYE YAPI YOLLAR KANUNU: Her belediye ye 5 yıl içinde gelecek 50 yıl için bir kent planlaması yapma zorunluluğu getirilmiştir.
İMAR KANUNU: 1956 yılında İmar kanunu ile nüfusu belirli bir rakamın üstünde olan belediyelere imar planı yaptırılması zorunluluğu; nüfusu bu rakamın altında olan belediyelere de yol istikamet planlarının yaptırılması zorunluluğu getirilmiştir.
NOT: İmar ve İskan Bakanlığı 1958 yılında kurulmuştur.
KENT PLANLAMASINI ETKİLEYEN KANUNLAR
-Gecekondu Kanunu
-Toplu Konut Kanunu
-Çevre Kanunu
-Milli Parklar Kanunu -Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
NOT:1985 yılında çıkarılan imar Kanunu ile imar planlarının hazırlanması ve kabulü yetkisi BELEDİYELERE devredilmiştir.
DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI: İmar kanununa göre sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini, yerleşmelerini, gelişme potansiyelini, sektörel hedefleri, faaliyetlerin alt yapılarının dağılımını belirlemek üzere hazırlanacak bölge planlarını gerekli gördüğü hallerde yapar
TÜRKİYE PLANLAMA YÖNÜNDEN 8 BÖLGEYE AYRILIR; -Marmara Bölgesi – Çukurova Bölgesi -Ege Bölgesi -Batı Karadeniz Bölgesi -Orta Anadolu Bölgesi -Doğu Karadeniz Bölgesi -Antalya Bölgesi -Doğu Anadolu Bölgesi
İMAR PLANI: Yöre halkının sağlığını korumak, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını, iyi yaşama düzenlerini ve çalışma şartlarını sağlamak amacıyla, ülke, bölge ve kent verilerine göre, oturma, çalışma, dinlenme ve ulaşım hizmetler arasında mevcut ve sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak için varsa kadastro durumunda işlenmiş nazım plan ve uygulama planı olarak düzenleyip onaylanmış planlara İMAR PLANI denir.

NAZIM İMAR PLANI: Varsa bölge veya çevre planlarına uygun olarak mevcut haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını gerektiğinde yapı yoğunluğunu çeşitli yerleşme alanlarının gelişme ve yön büyüklükleri ile ilkelerini ulaşım sistemleri ve problemlerin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporda çıkarılan ve raporuyla beraber bir bütün olan planlara denir.
UYGULAMA İMAR PLANI: Tasdikli mevcut haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak Nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını bunların yoğunluk ve düzeninin yolları ve uygulama gerekli imar uygulama planlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntılarıyla gösterir.
ÇEVRE DÜZENİ PLANI: Ülke ve bölge kararlarına uygun olarak konut, sanayi, tarım, turizm, ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen planlara denir.
NOT: İmar kanunu nüfusu 10.000 aşan yerleşmelerin imar planlarını yaptırmalarını zorunlu kılmıştır. -Nüfusu 10.000 aşmayan yerleşmelerde imar planının yapılmasının gerekli olup olmadığına Belediye Meclisi karar verir.
-İdare Planlama Grubunda görev alacakları Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bildirmekle yükümlüdür.
-İmar kanunu ile ilgili yönetmeliklere uygun olarak hazırlanan imar planları belediye meclislerince onaylanarak yürürlüğe girerler.
BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI: Bir kamu hizmetinin görülmesi amacı ile resmi bina ve tesisler için imar planlarında yer ayrılması veya bu amaçla değişiklik yapılması gerektiği takdirde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Valilik kanalı ile ilgili Belediyeye talimat verebilir veya gerekirse imar planının resmi bina ve tesislerde ilgili kısmını resmen yapar ve onaylar.

Kaynak: NorFuLL Paylaşım Mekanı|www.norfulpaylasim.com

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>