HARCAMA-GELİR TAHMİNLERİ,POLİTİKA VE PROGRAM ANALİZLERİ 4. ÜNİTE ÖZETİ


DEVLET BÜTÇESİ
HARCAMA-GELİR TAHMİNLERİ,POLİTİKA VE PROGRAM ANALİZLERİ 4. ÜNİTE ÖZETİ

TAHMİNİ YÖNTEMLERİ:
1-Nitel yöntemler: subjektif esaslıdır. KiĢisel değer yargıları ve deneyimler tahminleri doğrudan etkiler.Yeterli yöntemler yeterli düzeye sayısal veri bulunmadığında kullanılır. Nitel yöntemler 2’ye ayrılır;
1-Yargıya dayalı tahmin
a-Beyin fırtınası
b-Delphi tekniği : Birden çok bütçe uzmanlarının görüşleri alınır.Ancak bu uzmanların kim oldukları açıklanmaz ve konu hakkında konuşup tartışmaları yasaktır.
2-Birim maliyete dayalı tahmin
2-Nicel yöntemler: Basit yöntem nicel yöntemdir. Zaman serisi nicel(kantitatif)bir yöntemdir. Yargıya dayalı tahmin; Yeterli düzeye bilgi ve deneyim olmadığında ve ölçümlenemeyen faktörler olduğunda yargıya dayalı tahmin kullanılır.
BEYİN FIRTINASI: Uzman kişilerin bir araya gelip toplanarak ortak bir tahmin üretmesine beyin fırtınası denir. Beyin fırtınası Delphi tekniği yargıya dayalıdır.
NOT: Birim maliyete dayalı tahminde öncelikle amaç tahminlere esas olacak birim maliyeti hesaplamaktır.
NİCEL YÖNTEM: Yeterli düzeyde sayısal bilgiye sahip olunduğunda ve yeterli ve güvenilir veri toplanılabilmesi durumunda nicel yöntemler uygulanır
Nicel yöntemler:
a)Basit yöntem: Kullanılması çok fazla teknik bilgi gerektirmeyen daha çok gelir tahminlerinde kullanılan ve tahmin edilecek yıllardaki ekonomik ve sosyal değişmeleri göz ardı eden nicel yöntem basit yöntemdir.
b)Zaman serisi yöntemi: Tahmin edilecek değişkendeki geçmiş yıl verilerini ele alıp bu verilere dayalı olarak çıkan trendin devam edeceği varsayımı ile tahmin yapan teknik zaman serisi tekniğidir.
c)Nedensel tahmin teknikleri
1-Regrasyon analizi
2-Ekonometrik modeller
ZAMAN SERİSİ YÖNTEMİNDE KULLANILAN TEKNİKLER:
1-Hareketli ortamlar tekniği
2- Exponential Smoting tekniği (Üstsel düzeltme tekniği)
3-ARMA tekniği
4-Box-Jenkins tekniği
NOT: Hareketli ortalamalar yönteminde karşılaşılan sorunların çözümü için,üstsel düzeltme tekniği kullanılır.
NOT: Otoregresif ve hareketli ortalamalar tekniğinde hangisinin ARMA tekniğinde daha uygun olduğunu test edilmesini sağlayan teknik BOX-JENKİNS tekniğidir.
NEDENSEL TAHMİN : Bir değişken ile onu etkilediği kabul edilen diğer değişkenlerle ilişki kurar.
NEDENSEL TAHMİN TEKNİKLERİ: Ekonometrik modeller ve regresyon analizi olmak üzere ikiye ayrılır. EKONOMETRİK MODELLER: Birden çok fonksiyon ve bunların birbirleri arasındaki ilişkileri analiz eden ekonometrik modellerdir.
REGRESYON ANALİZİ: Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi araştıran regrasyon analizidir.
HESAPVERİLEBİLİRLİK: Kamu yöneticilerinin kullandıkları kaynaklardan yaptıkları işler arasındaki ilişki kurulmasını ve bunun hesabını verebilmesine denir.
ANALİZLERDE KARAR ALMAYI KOLAYLAŞTIRAN ÖLÇÜLER: Etkenlik, etkinlik, verimlilik,eşitlik
ETKENLİK: Bir kamu kuruluşunun hedeflenen amaca ulaşıp ulaşmadığı etkenlikle ölçülür. Programların amaca ulaşma derecesini gösterir.
ETKİNLİK: en az maliyetle sosyal yararı sağlamaya çalışan ölçüdür. Kamusal fayda ile özel faydayı karşılaştırıp sonuca oluşan ölçüdür.
VERİMLİLİK: Kamu kesiminde girdiler ile yapılan işler arasında ilişki kurmaya çalışır. Bir kamu programında kullanılan girdi-çıktı ilişkisine VERİMLİLİK denir.
EŞİTLİK:Bir kamu programında elde edilen net kazançları bireyler arasındaki dağılımı ile ölçülür.Çeşitli gelir gruplarının kamu hizmetlerinde elde ettiği faydaları araştırmayı gerektirir.
NOT: Kamu kesiminde en fazla kullanılan yargıya dayalı tahmindir.
FAYDA MAALİYET ANALİZİ: Belirli bir kamu hizmetini veya kamu yatırım projesini sosyal faydaları ile maliyetlerini para ile ölçer ve karşılaştırır.
MAALİYET ETKİNLİK ANALİZİ: Kamu hizmetlerinin ve projelerinin maliyetlerini parasal olarak ifade eder. Ancak sonuçları ve çıktıları ölçemez.
NOT: Fayda maliyet analizinin ,maliyet etkinlik analizine göre üstün yanı,alternatif projeler arasında karşılaştırma yapabilmesidir.
YÖNEYLEM ANALİZİ: Sürekli tekrarlanan insan makine sistemleri ile ilişkili olarak bilimsel yöntemlerle karar alma tekniğine denir. şehir içi ulaştırma saatlerinin belirlenmesi, çöp kamyonlarının rotasının belirlenmesi yöneylem analizine göre yapılır. Yöneylem analizi belirlenmiş çıktıların maksimize edilmesi veya belirli girdileri minimize edilmesini amaçlar.
YÖNEYLEM ARAŞTIRMASININ KULLLANDIĞI TEKNİKLER:
Oyun teorisi, kuyruk teorisi, doğrusal programlama, montecarlo.
NOT: Stratejik analiz nitel bir yöntemdir. Stratejik analiz seneryo yazma tekniğidir. Kamu kurumlarını değişen ekonomik sosyal yapıya uyumlarını araştırılmasının da stratejik analiz kullanılır.
BİRİM MALİYET: Doğalgazdan elde edilecek gelir hesaplanırken doğalgazın birim fiyatı ile tüketici sayısı çarpılırsa birim maliyeti kullanılmış olur.

Kaynak: NorFuLL Paylaşım Mekanı|www.norfulpaylasim.com

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>