GÖVDE

Gövde
Sözcüklerin köklerine yapım ekleri getirildikten sonra ortaya çıkan biçime gövde denir.
Gövde   = kök + yapım eki
tara + k  = tarak                → ad gövdesi
kan + a  = kana(mak)       → fiil gövdesi
dağ + cı = dağcı               → ad gövdesi
göz + le = fiil gövdesi       → fiil gövdesi
Gövde, köke yapım eki getirilerek yapıldığına göre, gövdenin anlamı kökün anlamına dayanıyor demektir. Gövdeler de kökler gibi iki türlüdür: Ad gövdeleri, fiil gövdeleri.

ÖRNEK:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük hem yapım hem çekim eki almıştır ?
A) Görevliler sınavı biraz erken başlattılar.
B) Bu karışım bir süre sonra renk değiştirir.
C) Evimde özel bir çalışma odam var.
D) Az önce kapıcı sizi soruyordu.
E) Bu adamı da sorgula.

ÇÖZÜM:
Eklendiği sözcüğün anlamını değiştiren ek, yapım ekidir; sözcüğün anlamını değiştirmeden cümle içindeki görevini belirleyen ek, çekim ekidir. Buna göre altı çizili sözcüklerin ek ve kök özelliklerini inceleyelim:
sına   –  v    –   ı                                  kar    –   ış    –   ım
fiil kökü   Y.E    Ç.E                             fiil kökü  Y.E      Y.E

ev      –    im    –   de                           kapa   –   l     –    
isim kökü  Ç.E      Ç.E                         fiil kökü   Y.E     Y.E

sor       –    gu     –  la
fiil kökü      Y.E      Y.E

Görüldüğü gibi hem yapım hem çekim eki sadece A seçeneğindeki altı çizili sözcükte vardır.
Doğru cevap (A) seçeneğidir.

Kaynak: Final Yayınları Konu Anlatımlı ÖSS Kitabı (Sayfa 173)

Twitter         Facebook

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>