Ekosistem ve Madde Döngüsü

BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK
Canlıların okyanusların dibinden atmosferde yükselebildikleri en yüksek seviyeye kadar olan bölüme biyosfer denir. Biyosfer canlılar küresi anlamına gelmektedir.

Biyolojik çeşitlilik; karasal, denizel ve diğer su ekosistemlerini içeren, tüm kaynaklardaki ve parçası oldukları ekolojik ağ dahilindeki canlı organizmalarda gözlenen bir değişkenliktir.

Biyolojik çeşitlilik kapsamında; türlerin kendi aralarındaki türler ve ekosistemler arasındaki çeşitlilik yer alır. Biyolojik çeşitlilik; tüm canlı organizmalar ve bu organizmaların yaşam alanlarının çeşitliliğini, birbirleri ile yaşadıkları ortamla olan ilişkilerini tanımlamak için kullanılan bir ifadedir.

Bir bitkinin veya hayvanın doğal olarak yetişebildiği alana habitat denir. Canlıların yeryüzündeki dağılışı coğrafi koşullar ile yakından ilgilidir.

Canlılar kendi yaşamlarına uygun alanlarda dağılış gösterir. Coğrafi şartların o bölgede değişmesi durumunda türler ya yeni ortama uyum sağlar ya da yaşam koşullarına uygun alanlara göç ederler.

Biyolojik çeşitlilik, tür çeşitliliği ve ekosistem çeşitliliği içerir.
Genetik Çeşitlilik: Bu tür içindeki çeşitlilik olarak tanımlanır. Belli bir tür, popülasyon, çeşit, alt tür yada ırk içindeki gen farklılığı genetik çeşitlilik olarak ifade edilir.
Tür Çeşitliliği: Birincil olarak çok farklı sayılardaki hayvan, bitki ve mikrobiyolojik türlerin bulunması anlamına gelir. Tür çeşitliliği yaşayan organizmaların çeşitliliğidir.
Ekosistem Çeşitliliği: Ekosistemler bir organizma topluluğu, bunların ve aralarındaki ilişkilerden oluşmaktadır.
Ekosistemler; mikro alanlardan biyosfere kadar çok farklı olabilen boyutlarda ortaya çıkabilir. Bir ormanın ekosistem oluşturabilmesi gibi; ölü bir ağaç gövdesi, bir nehir, bir gölet, bir deniz, hatta tüm Dünya bir ekosistem olarak ortaya çıkabilir.

Dünya üzerinde birbirinden farklı özelliklere sahip çok sayıda biyom alanı bulunmaktadır. Kutuplara gidildikçe sıcaklıkların düşmesine bağlı olarak biyomlardaki bitki ve hayvan türlerinde değişmeler meydana gelir. Yükselti arttıkça yine sıcaklık azalmasına bağlı olarak biyomlara değişmeler olmaktadır.

Sağlıklı ekosistemler yaşam için olmazsa olmaz koşullardan biridir. Ekosistemler canlılar için gerekli olan temiz hava, su ve oksijeni sağlayan pek çok kimyasal ve iklimsel sistemi düzenler.

Dünya’da ve Türkiye’de bazı hayvan ve bitki türlerinin nesli yok olmayla karşı karşıyadır. Kara biyomları dünyada bulundukları ortamın iklim ve diğer fiziki şartlarına göre gelişerek değişik tür topluluklarını oluşturmaktadır.

Kara biyomlarında değişik canlı türleri de yaşayabilir ancak baskın tür biyoma adını veren türdür.  Kara biyomlarında belli iklimlerde belli bitki ve hayvanlar bulunur. Ekvator’dan kutuplara doğru iklim bölgeleri sınırlanır. Ayrıca yükseltiye görede basamaklanır.

Su biyomlarında böyle sınırları böyle sınırları çizme imkanı yoktur. Çünkü sular atmosfer koşullarından daha az etkilenirler.
Her biyomun kendine özgü bitki ve hayvan türleri vardır. Karasal biyomlar, genellikle orada hakim olan bitki türüne göre, su biyomları ise suyun özelliğine göre sınıflandırılır. Biyomlar büyük iklim bölgelerine bağlı olarak meydana gelmiş büyük ekosistemlerdir.

Ekvator’dan kutuplara doğru, iklimin değişmesine bağlı olarak büyük ekosistemler kuşaklar oluşturur.Yeryüzündeki biyomlar, bitkilerin vejetasyon tipine ve formasyonlara göre adlandırılır.

Bazı biyom alanlar ve bu alanlarda yetişen bitki toplulukları ile yaşayan hayvan türleri
A.KARASAL BİYOMLAR
B.SU EKOSİSTEMLERİ

KAYNAK:Seviye Yayınları LYS Konu Anlatım (Sayfa 7)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>