DENETLEYİCİ ve DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler

Canlıların en önemli özellikleri iç ve dış çevrelerinde oluşan olaylara tepki gösterebilmeleridir. Bu sayede yaşadıkları çevreye uyum sağlayabilirler. Canlılar, çevreden gelen uyarıları özelleşmiş hücre, doku veya organlarla değerlendirerek vücutlarında kararlı bir iç ortam meydana getirirler. Bu durumun gerçekleşmesi denetleyici ve düzenleyici sistemlerle sağlanır.
Bu sistemler sayesinde diğer vücut organları arasında da düzenleme sağlanarak vücut bütünlüğü ve kararlı bir iç çevre (homeostasi) oluşturulur.
Denetleyici ve düzenleyici sistemleri, sinir sistemi, duyu organları ve endokrin sistem oluşturur. Duyu organlarıyla dış ortamdan alınan değişiklikler sinir sistemi ile kısa sürede değerlendirilirken endokrin sistem, salgıladığı hormonlarla tepki oluşumuna daha yavaş ve uzun sürede yardımcı olur.

Sinirsel Denetim
Canlıların yaşadığı çevrede fiziksel, kimyasal ve biyolojik faktörler sürekli değişmektedir. Bu faktörler canlı organizmalarda dengesizliğe ve tepkiye yol açar. Bütün canlı organizmalar değişik uyarılara karşı tepki gösterirler. Çevreden gelen uyarılara en hızlı ve etkili tepki sinir sistemiyle oluşturulur.
Bütün canlılarda çevreden gelen uyarılar, aşağıda verilen sıraya göre alınır ve değerlendirme yapılır.

* Çevresel değişikliği (uyarı) algılama
* Uyarılma sonucu oluşan sinyali (impuls) ilgili sinir merkezine iletme
* Uyarıyı değerlendirme
* Uyarıya karşı tepki (cevap) verme

Çevrede oluşan aynı özellikteki değişikliklere karşı verilen tepkilerin hızı ve özelliği canlıların yapısına göre farklılıklar gösterebilir.

Kaynak: Fem yayınları

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>