Bitkisel Dokular

I. BİTKİSEL DOKULAR
Bitkilerde kök,gövde,yaprak ve çiçek gibi organları farklı dokulardan oluşmuştur. Bitkisel dokular bölünür (meristem) doku ve bölünmez (değişmez) doku olmak üzere iki grupta incelenir.

1345-01_bitkisel_dokular

A. BÖLÜNÜR (MERİSTEM) DOKU
Bölünür doku hücreleri mitoz bölünme geçirerek bitkilerde boyuna ve enine büyümeyi sağlar. Meristem doku hücreleri, sürekli bölünerek yeni hücreleri oluştururlar. Bundan dolayı meristem hücreleri; küçük, ince çeperli bol sitoplazmalı ve büyük çekirdeklidir. Bölünür doku hücrelerinin bazılarında koful bulunmazken, bazılarında ise az sayıda ve küçük kofullar bulunabilir. Metabolizmaları hızlıdır. Hücreler arasında boşluk bulunmaz. Yaşlı bir ağaçta bile büyümeyi sağlayan meristem bölgeler bulunur. Bu bakımdan bitkilerde büyüme sınırsızdır.
Meristem doku birincil meristem ve ikincil meristem olmak üzere ikiye ayrılır.

1.Birincil Meristem Doku
Bitkinin ömrü boyunca bölünme özelliğini kaybetmeyen hücrelerin meydana getirdiği dokudur. Kök, gövde, tomurcuk ve dalların uç kısımlarında bulunur. Bu bölgelerinde büyüme noktası (büyüme konisi) denir. Büyüme noktaları gövde ve dal uçlarında koruyucu yapraklarla, kökte ise yüksük şeklindeki bir yapı olan kaliptra ile örtülür. Kaliptra toprağın sert kısımlarına karşı kökün büyüme bölgesindeki hücrelerini korur. Kaliptra zedelenirse, içteki bölünür doku çoğalarak yeniden kaliptrayı oluşturur.
Büyüme bölgelerinde dıştan içe doğru dermatojen periblem ve plerom olarak adlandırılan üç ayrı bölge bulunur.
Bu bölgelerden, dermatojen epidermisi, periblem korteksi (kabuk) ve plerom ise merkezi silindiri (öz bölgesi) meydana getirir.

2.İkincil Meristem Doku
Bölünmez dokuya ait hücrelerin, hormonların etkisiyle bölünme özelliği kazanması sonucu meydana gelir. İkincil meristem doku, çift çenekli çok yıllık ve kozalaklı bitkilerde gövde ve kökün enine büyümesini sağlar. Kambiyum ve mantar kambiyum (fellogen) olarak iki çeşittir.
Kambiyum, çok yıllık bitkilerde, ilkbaharda koyu renki ve büyük hücreler, sonbaharda ise açık renkli ve küçük hücreler oluşturarak yıllık taş halkalarını meydana getirir. Mantar kambiyumu ise çok yıllık bitkilerde mantarlaşmayı sağlayarak bitkiyi dış etkenlerden korur.

Kaynak: Fem Yayınları

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>