ANALİTİK BÜTÇE SINIFLAMASI 6. ÜNİTE ÖZETİ

Analitik Bütçe Sınıflaması
Ekonomik sınıflama daha çok mali politikaların ekonomi üzerinde etkilerini ölçebilmek ve değerlendirebilmek için uygun iken fonksiyonel sınıflama ise kamu kesiminin performansını belirlemede kullanılabilmektedir. Analitik bütçe sınıflaması 1995 yılında kamunun yeniden yapılandırılmasını amaçlayan Kamu Mali Yönetim Projesi kapsamında geliştirilen bir bütçe sınıflandırmasıdır. IMF’nin geliştirdiği GFS (Government Finance Statistics) Devlet Mali istatistikleri temel alınmıştır. Analitik bütçe sınıflaması 1998 yılında tamamlanmış ve Avrupa Birliği tarafından tavsiye edilen ESA’95 (European System of integrated Economic Accounts) standardına uygun hâle getirilmiştir.

KURUMSAL SINIFLAMA
Kurumsal sınıflamada kamu kesiminin idari yapısı esas alınmaktadır. Bu idari yapı içerisindeki yetki ve sorumlulukları açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. kurumsal sınıflama 4 düzeylidir. Birinci düzey bakanlıklar ve benzer kurumlar yer almaktadır. Bunlar arasında genel bütçeli kurumlar arasında TBMM, yüksek yargı organları gibi kurumlar yer almaktadır. İkinci düzey ise birinci düzeydeki kişiye karşı sorumlu en üst düzey kişiyi ifade etmektedir. Üçüncü düzey ise ana hizmet birimleri gibi ikinci düzeye bağlı birimleri gösterir. Dördüncü düzey ise politikaları uygulayan ve halkla doğrudan temas hâlinde olan birimler ile destek ve lojistik hizmetlerini kapsamaktadır.

                    Birinci Düzey Kurumsal Kodlar

FONKSiYONEL SINIFLAMA
Fonksiyonel sınıflandırma, harcamayı yapan kuruluşa bakılmaksızın, hükümet harcamalarının hangi maksatlarla kullanıldığını açıkça ortaya koyar. Hükümetlerin hangi hizmetlere öncelik verip hangilerine daha az öncelik verdiği kamuoyu tarafından kolaylıkla izlenebilmekte ve değerlendirilebilmektedir.

                    Birinci Düzey Kurumsal Kodlar 2
                    Foksiyonel Sınıflandırma
                     Genel Kamu Hizmetleri II  
Savunma Hizmetleri ise II. Düzeyde, askeri savunma, sivil savunma, askeri yardımlar ve savunmaya ilişkin araştırma geliştirmeyi kapsamaktadır.

                   Savunma Hizmetleri II
                   Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri II
                   Ekonomik İşler ve Hizmetler II
Çevre koruma hizmetleri de, Atık yönetimi, Atık Su Yönetimi, Kirliliğin Azaltılması, Doğal ortamın ve Bio çeşitliliğin korunması, Çevre korumaya İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri olarak alt sınıflamaya tabi tutulmuştur.

                   Çevre Koruma Hizmetleri II
                   İskan ve Toplum Refahı Hizmetleri II
                   Sağlık Hizmetleri II

Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri de Dinlenme ve Spor, Kültür, Yayın ve Yayım, Din ve Dinlenme Kültür ve Din hizmetlerine İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri olarak alt sınıflamaya tabi tutulmuştur.

                   Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri II

Eğitim Hizmetleri Tablo 6.12′ de görüldüğü üzere, Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim, Ortaöğretim, Ortaöğretim sonrası Mesleki Eğitim, Yükseköğretim, Seviyeye göre Sınıflandırılmayan Eğitim, Eğitime yardımcı Hizmetler ve Eğitime İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri II. Düzey sınıflanmıştır.

                 Eğitim Hizmetleri II
                 Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardım Hizmetleri II

                 Finansman Tipi Sınıflandırması

Tablo 6.14’te görüleceği gibi herhangi bir ödenekte finansman kodu ”1” olarak görülüyorsa bunun anlamı bu ödeneğin genel vergi havuzundan yapıldığı anlaşılmaktadır. Kodun ”2” olması ise ödeneğin finansmanın özel bütçeli kurumların kendi öz kaynaklarından karşılandığını ifade etmektedir.

EKONOMİK SINIFLAMA
Cari harcamalar, var olan ekonomik kapasiteyi kullanmaya yönelik, faydaları daha çok bir yıl içerisinde çıkan ve nispeten küçük ölçekli harcamalardır. Yatırım harcamaları ise var olan ekonomik kapasiteyi arttırıcı, faydaları uzun yıllar devam eden ve daha çok büyük ölçekli harcamalardır. Personel için yapılan ödemeler (sosyal güvenlik dâhil) ile bütçe kanunlarıyla belirlenmiş asgari değeri aşmayan ve/veya normal ömrü bir yıl veya bir yıldan daha uzun olmayan mal ve hizmet alımları ve faiz giderleri “cari giderleri” oluşturmaktadır. Cari nitelikli mal ve hizmet alımlarının finansmanı amacıyla yapılan karşılıksız ödemeler de “cari transferler” olarak adlandırılmıştır. Dolayısıyla cari giderler ile cari transferlerin toplamı “toplam cari giderler” olarak ifade edilmektedir. Analitik bütçe sınıflandırmasında, her yıl bütçe kanunlarında belirlenmiş asgari değeri aşan ve normal ömrü bir yıldan daha uzun olan mal ve hizmet alımları “sermaye giderleri”dir. Sermaye nitelikli mal ve hizmet alımlarının finansmanı amacıyla yapılan karşılıksız transferler ise “sermaye transferleri” olarak adlandırılmıştır. Bu iki harcamanın toplamı ise “toplam sermaye giderleri”ni oluşturmaktadır.

                   Ekonomik Sınıflandırma

 

Kaynak: NorFULL Paylaşım Mekanı | www.norfulpaylasim.com

Twitter    Facebook

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>